Buitenplaats
Een buitenplaats is een historisch landgoed met een landhuis en een aangelegde tuin of park, veelal uit de zeventiende of achttiende eeuw, waarvan er langs de Vecht meerdere bewaard zijn gebleven.
De Vecht was vanaf de zeventiende eeuw een geliefde plek voor Amsterdamse kooplieden om een buitenplaats te bouwen: een tweede woning met een tuin, buiten de stad maar goed bereikbaar over water. Een deel van die landhuizen en hun aanleg staat er nog, verspreid tussen Hoofddorp, Nieuw-Vennep en Badhoevedorp, en een aantal daarvan is beschermd als rijksmonument of onderdeel van een beschermd gezicht.
Die bescherming raakt niet alleen het hoofdhuis maar vaak ook bijgebouwen, een koetshuis, een tuinmuur of de padenstructuur van het park eromheen, via de Erfgoedwet (2016). Wie aan zo'n pand verbouwt, heeft daardoor met meer partijen te maken dan bij een gewone woning: naast de gemeente kan ook een monumentencommissie meekijken naar wat er aan het exterieur mag veranderen.
Een rieten dak of oude glas-in-loodramen met enkel glas horen bij veel van deze panden, en het vervangen ervan door een modern alternatief is dan niet vrij: het materiaal is onderdeel van wat wordt beschermd. Dubbelglas plaatsen blijft in zulke gevallen wel mogelijk, maar dan met behoud van het bestaande profiel en de roedeverdeling.
Bij een niet-beschermd bijgebouw op hetzelfde terrein gelden vaak wel gewone regels, en dat verschil, tussen wat beschermd is en wat niet, wordt bij de eerste opname altijd apart in kaart gebracht.
Vragen over deze term
Is elke woning langs de Vecht een buitenplaats?
Nee, het merendeel van de bebouwing langs de Vecht is gewone woonbebouwing uit verschillende perioden. Een buitenplaats is een specifiek historisch landgoed met een landhuis en een aangelegd park, en die status staat vast en is niet een kwestie van ligging alleen.
Mag u een bijgebouw op een buitenplaats altijd vrij verbouwen?
Dat hangt af van de status van dat specifieke gebouw. Sommige bijgebouwen vallen buiten de bescherming van het hoofdhuis en het park, andere zijn zelf ook aangewezen. Dat verschil wordt per pand nagegaan voordat er een plan wordt gemaakt.
Kost een verbouwing aan een beschermde buitenplaats meer tijd in de voorbereiding?
Vrijwel altijd, omdat er naast de reguliere vergunning ook advies van een monumentencommissie bij komt. Reken op enkele weken extra ten opzichte van een vergelijkbare, niet-beschermde woning, en neem dat mee in de planning van de start.